پای منبر نور

بسم الله الرحمن الرحیم

سخنرانی مسجد 27/2/1397 مصادف با 1 رمضان 1439

الحمدلله رب العالمین و العاقبة لاهل التقوی و الیقین و الصلاة و السلام علی اشرف الانبیاء و المرسلین حبیب اله العالمین اباالقاسم محمد.

الحمدلله که خدا توفیق مرحمت فرمود این ماه مبارک و نور را درک کردیم، امیدواریم که با عنایت و لطف حضرت حق و توفیقات او بتوانیم یک ماه سالمی را داشته باشیم، بنا است که روزها من یک مقداری صحبت کنم، صحبت در بین عموم یک مقداری مشکل است، مشکل این است که در آن همه نوع مستمعی هست، اگر انسان بخواهد حرف‌های پایین بزند و یک مقداری معمولی صحبت کند بعضی می‌گویند مسجد بار ندارد، بخواهد مطالب بالاتری را بگوید بعضی ممکن است نتوانند استفاده کنند، لذا خیلی مشکل است که افکار همه را جمع کرد و یک حرف‌هایی زد که برای همه مفید باشد، حالا من بنا گذاشتم که (در این کتابچه‌ای که سال 69 بعضی جملات را درباره ماه رمضان نوشته بودم) درباره این ماه نور و ماه رحمت صحبت کنم، اگر توفیقی بود دعای اول صحیفه سجادیه که امام(علیه السلام) درباره حمد مطالبی را دارند آن را بیان کنم، اصولاً صحیفه سجادیه غریب واقع شده، البته قرآن هم غریب است، نهج‌البلاغه هم غریب است، اما می‌خواهم بگویم که صحیفه غریب‌تر است، تفسیر را زیاد داریم، نهج‌البلاغه هم داریم، اما صحیفه کم گفته می‌شود، من برای این دعای اول صحیفه مطالبی را یاداشت کردم، حالا نمی‌دانم که آن را بگویم که درباره حمد الهی است، یعنی اگر بخواهیم آن را بگوییم تا آخر ماه مبارک رمضان در مورد حمد الهی باید صحبت کنیم، البته این از جهتی خوب است که انسان خدا را بشناسد، در معرفة الله باشد، اگر انسان خدا را بشناسد همه وجود او می‌شود حمد، زبان، ذکر، حرکت، وجود، زندگی همه می‌شود حمد الهی، اگر ما بدانیم که خدا با ما چه کرده، و چقدر عنایت دارد، حالا در دنیا که چیزی نیست، گرچه وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَتَ‏ اللَّهِ‏ لا تُحْصُوها،[1] اصلاً نعمت دنیا با آخرت قابل مقایسه نیست، شما پرکاهی را به دریا بزنید این کاه یک مقدار رطوبت بردارد، من تشبیهاً می‌گویم، یک دریا است یک پرکاه را به آن دریا بزنید این چه مقدار رطوبت برمی‌دارد، دنیا نسبت به آخرت این است، آن تعاریفی که خدا کرده برای عالم آخرت برای اولیاء خود، روزه‌داران، اهل نماز، اهل عبادت و بندگی، مومنین و مومنات، متقین، اگر قیاس کنیم آخرت را با دنیا همین قیاس است، ولی ما هرچه می‌بینیم متاسفانه دنیا را می‌بینیم و این هم در اثر شیطان است.

حالا در اینجا دعایی در این روزهادارد، دعاهای خوبی هم هست، مفاتیح همه آن‌ها را ندارد، اما همین مقداری که مفاتیح دارد اگر انسان ولو روزی دو تا ورق یا یک ورق از این دعا را با توجه بخواند خیلی خوب است، قرآن هم خوبی است ولی دعا هم کنار آن باشد، در بعضی روایات داریم که دعا بر قرآن مقدم است، بین این دو کدام بیشتر؟ دعا، در این دعای اول مطالب خیلی جالبی است، من جمله از جملات این دعا این است، وَ أَعِذْنِي فِيهِ‏ مِنَ‏ الشَّيْطَانِ‏ الرَّجِيمِ‏ وَ هَمْزِهِ وَ لَمْزِهِ وَ نَفْثِهِ وَ نَفْخِهِ وَ وَسْوَسَتِهِ وَ تَثْبِيطِهِ وَ كَيْدِهِ وَ مَكْرِهِ وَ حَبَائِلِهِ وَ خُدَعِهِ وَ أَمَانِيِّهِ وَ غُرُورِهِ وَ فِتْنَتِهِ وَ شَرَكِهِ وَ أَحْزَابِهِ وَ أَتْبَاعِهِ وَ أَشْيَاعِهِ وَ أَوْلِيَائِهِ وَ شُرَكَائِهِ وَ جَمِيعِ مَكَايِدِه.[2] خدایا مرا در پناه خود بگیر از شیطان رجیم و بیرون شده، تقریبا حدود دو خط در اینجا اعمال شیطان را بیان کرده، یک کتابی است، این جملات و نظایر این را، کارهای شیطان را نقل می‌کند، در این دعا می‌گوید خدایا من به تو پناه می‌برم از شر شیطان، الآن من در این دعا نمی‌خواهم صحبت کنم، کلمات آن را یکی یکی معنا کنم، فقط می‌خواهم کار شیطان را بدانید و بدانید که چه کاره است، چه دشمنی را خدا خلق کرده، البته این حکمت دارد، خود خلق شیطان حکمت است، خدا کار بدون حکمت نمی‌کند، اما به هر حال کارهای شیطان این بود که از روز اول با خدا جنگید، و این جنگ تا قیامت ادامه دارد، و در این جنگ خیلی هم نیرومند است، أَعِذْنِي فِيهِ‏ مِنَ‏ الشَّيْطَانِ‏ الرَّجِيمِ‏ وَ هَمْزِهِ وَ لَمْزِهِ این اشاره دارد به آن آیه قرآن که می‌فرماید وَيْلٌ لِكُلِ‏ هُمَزَة لُمَزَة  ،[3] در ادامه دعا دارد وَ نَفْثِهِ وَ نَفْخِهِ وَ وَسْوَسَتِهِ وَ تَثْبِيطِهِ وَ كَيْدِهِ وَ مَكْرِهِ وَ حَبَائِلِهِ ریسمان‌ها، زنجیرها، وَ خُدَعِهِ و خدعه‌ها وَ أَمَانِيِّهِ وَ غُرُورِهِ وَ فِتْنَتِهِ وَ شَرَكِهِ وَ أَحْزَابِهِ شیطان خود حزب‌ها دارد، وَ أَتْبَاعِهِ وَ أَشْيَاعِهِ اتباع دارد، همکار دارد از جن و انس، وَ أَوْلِيَائِهِ دوستان دارد، وَ شُرَكَائِهِ وَ جَمِيعِ مَكَايِدِه، اینجا دیگر جمع کرد، تمام کیدهای شیطان، شیطان خیلی کار دارد، خیلی با انسان ور می‌رود که بلکه انسان را از خدا و معارف دین دور کند و کرد، لکن خدای منان از آنجایی که همواره بر بندگان خود نعمت‌ها را تمام نموده، وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَتَ‏ اللَّهِ‏ لا تُحْصُوها، حالا ما نعمت‌ها را همین دنیا و زندگی دنیا می‌دانیم، همین خور و خواب و امثال ذلک، این‌ها برای این بدن است، خود بدن برای روح انسان است، آن خوراک‌های روحی و معنوی بر خوراک‌های جسمانی مقدم است، لذا خدای منان برای دفع شیطان و امور شیطانی و احزاب و دوستان و همکاران جنی و انسی که شیطان دارد یک نعمتی را به انسان مرحمت کرد، و آن نعمت، نعمت صوم است، عالی‌ترین نعمتی که خداوند به انسان مرحمت نمود در مقابل تمام رشته‌های انحرافی شیطان صوم است که خدا آن را بر انسان لازم کرد، بعضی صوم را تکلیف می‌بینند، در راه می‌آمدم دیدم که با بی‌حیایی در خیابان نان می‌خورد، این فرد دو گناه مرتکب می‌شود یکی گناه روزه نگرفتن، یک گناه تظاهر به گناه کردن، اگر قرار باشد که این فرد حد بخورد باید دو حد به او زده شود، بگوییم بیمار بوده، بسیار خب، اما تظاهر به روزه‌خواری در جای خود هست، گناه تظاهر را کرده، خدا این صوم را قرارداد برای اینکه این صوم جلوی تمام راه‌های شیطانی را بگیرد، و اگر صوم انسان صوم واقعی باشد که در همین دعا که عرض کردم هست، اگر انسان بتواند صوم واقعی داشته باشد و صوم او سالم باشد، از این راه‌های انحرافی شیطان در امان است، مقابل تمام این راه‌ها سد خواهد شد، چرا؟ برای اینکه تمام این‌ها در اثر شهوات و تمایلات و خواست‌های نفسانی انسان است، شیطان از طریق خواست‌های نفسانی می‌آید و انسان را منحرف می‌کند نه از راه عبادت و بندگی، شهوات و خواست‌ها و هواهای نفسانی را رونق می‌دهد، صوم واقعی سد در مقابل تمام خواست‌های شیطانی است، لذا این بهترین نعمتی است که خدا به مومنین مرحمت نمود، اگر انسان آن را انجام دهد حصن حصین و زره محکمی است برای بدن و روح مومنین است، که از تمام این آفات شیطانی محفوظ خواهد شد، تمام درهای بهشت هم به روی او باز کرده، تمام عباداتی که در این ماه انجام می‌دهد 70 برابر ماه‌های دیگر است، که در بعضی از جملات از پیامبراکرم نقل شده، امام باقر(علیه السلام) فرمود پیامبراکرم در جمعه آخر ماه شعبان خطبه‌ای قرائت کرد خَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ ص النَّاسَ فِي آخِرِ جُمُعَةٍ مِنْ شَعْبَانَ- فَحَمِدَ اللَّهَ وَ أَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّهُ قَدْ أَظَلَّكُمْ‏ شَهْرٌ فِيهِ لَيْلَةٌ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ وَ هُوَ شَهْرُ رَمَضَانَ فَرَضَ اللَّهُ صِيَامَهُ وَ جَعَلَ قِيَامَ لَيْلَةٍ فِيهِ بِتَطَوُّعِ صَلَاةٍ كَتَطَوُّعِ صَلَاةِ سَبْعِينَ لَيْلَةً فِيمَا سِوَاهُ مِنَ الشُّهُورِ وَ جَعَلَ لِمَنْ تَطَوَّعَ فِيهِ بِخَصْلَةٍ مِنْ خِصَالِ الْخَيْرِ وَ الْبِرِّ كَأَجْرِ مَنْ أَدَّى فَرِيضَةً مِنْ فَرَائِضِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ مَنْ أَدَّى فِيهِ فَرِيضَةً مِنْ فَرَائِضِ اللَّهِ كَانَ كَمَنْ أَدَّى سَبْعِينَ فَرِيضَةً مِنْ فَرَائِضِ اللَّهِ فِيمَا سِوَاهُ مِنَ الشُّهُورِ وَ هُوَ شَهْرُ الصَّبْرِ وَ إِنَّ الصَّبْرَ ثَوَابُهُ الْجَنَّةُ وَ هُوَ شَهْرُ الْمُوَاسَاةِ وَ هُوَ شَهْرٌ يَزِيدُ اللَّهُ فِي رِزْقِ الْمُؤْمِنِ فِيهِ وَ مَنْ فَطَّرَ فِيهِ مُؤْمِناً صَائِماً كَانَ لَهُ بِذَلِكَ عِنْدَ اللَّهِ عِتْقُ رَقَبَةٍ وَ مَغْفِرَةٌ لِذُنُوبِهِ فِيمَا مَضَى إِلَى أَنْ قَالَ وَ مَنْ خَفَّفَ فِيهِ عَنْ مَمْلُوكِهِ خَفَّفَ اللَّهُ عَنْهُ حِسَابَهُ وَ هُوَ شَهْرٌ أَوَّلُهُ رَحْمَةٌ وَ أَوْسَطُهُ مَغْفِرَةٌ وَ آخِرُهُ الْإِجَابَةُ وَ الْعِتْقُ مِن النَّارِ- وَ لَا غِنَى بِكُمْ فِيهِ عَنْ أَرْبَعِ خِصَالٍ خَصْلَتَيْنِ تُرْضُونَ اللَّهَ بِهِمَا وَ خَصْلَتَيْنِ لَا غِنَى بِكُمْ عَنْهُمَا فَأَمَّا اللَّتَانِ تُرْضُونَ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ بِهِمَا فَشَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اللَّهِ وَ أَمَّا اللَّتَانِ لَا غِنَى بِكُمْ عَنْهُمَا فَتَسْأَلُونَ اللَّهَ فِيهِ حَوَائِجَكُمْ وَ الْجَنَّةَ- وَ تَسْأَلُونَ الْعَافِيَةَ وَ تَعَوَّذُونَ بِهِ مِنَ النَّار. فرمود قَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّهُ قَدْ أَظَلَّكُمْ‏ شَهْرٌ فِيهِ لَيْلَةٌ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ وَ هُوَ شَهْرُ رَمَضَانَ فَرَضَ اللَّهُ صِيَامَه.[4] مردم سایه افکند بر شما ماهی که آن ماه فِيهِ لَيْلَةٌ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ یک شب آن از تمام یک هزار سال بالاتر است، وَ جَعَلَ قِيَامَ لَيْلَةٍ فِيهِ بِتَطَوُّعِ صَلَاةٍ اگر انسان در این ماه یک شب نماز مستحب بخواند مثل تطوع صلاة 70 ماه در شب در ماه‌های دیگر است، همچنین اگر کسی واجبی از واجبات را در این ماه اداء کند مثل این است که 70 واجب از واجبات را در ماه‌های دیگر بجا آورده است، و تمام عبادات 70 برابر است، عبادات در این ماه، حتی انفاق در این ماه 70 برابر انفاقات در ماه‌های دیگر است، این ماه چنین ماهی است، یک چنین ماهی را خدا قرارداد که اگر انسان توجه داشته باشد این ماه انسان را می‌سازد در مقابل خواست‌های شیطانی و هواهای نفسانی، خدا این منت را قرارداد، درهای بهشت را باز کرد، شیطان را در غل و زنجیر کرد، بعضی غل را پاره کردند، از اول شیطانی بودند، اگر انسان صبر کند، با این عبادات و دعاها و وظایف ماه رمضان صبر کند، حقاً شیطان دربرابر او غل شده، و خود را در حصن حصین نگهداری کرده، حالا در این ماه عزیز امام رضا(علیه السلام) روایتی دارد که در آن حکمت این ماه را بیان می‌کند، البته فرق است بین علت و حکمت، روایت را دقت کنید، حضرت در مقام بیان حکمت صوم ماه رمضان فرمود إِنَّمَا أُمِرُوا بِالصَّوْمِ لِكَيْ يَعْرِفُوا أَلَمَ الْجُوعِ‏ وَ الْعَطَشِ‏ فَيَسْتَدِلُّوا عَلَى فَقْرِ الْآخِرَةِ وَ لِيَكُونَ الصَّائِمُ خَاشِعاً ذَلِيلًا مُسْتَكِيناً مَأْجُوراً مُحْتَسِباً عَارِفاً صَابِراً عَلَى مَا أَصَابَهُ مِنَ الْجُوعِ‏ وَ الْعَطَشِ‏ فَيَسْتَوْجِبَ الثَّوَابَ مَعَ مَا فِيهِ مِنَ الْإِمْسَاكِ عَنِ الشَّهَوَاتِ وَ لِيَكُونَ ذَلِكَ وَاعِظاً لَهُمْ فِي الْعَاجِلِ وَ رَائِضاً لَهُمْ عَلَى أَدَاءِ مَا كَلَّفَهُمْ وَ دَلِيلًا لَهُمْ فِي الْآجِلِ وَ لِيَعْرِفُوا شِدَّةَ مَبْلَغِ ذَلِكَ عَلَى أَهْلِ الْفَقْرِ وَ الْمَسْكَنَةِ فِي الدُّنْيَا فَيُؤَدُّوا إِلَيْهِمْ مَا افْتَرَضَ اللَّهُ لَهُمْ فِي أَمْوَالِهِمْ.[5] تا اینکه بندگان خدا درد گرسنگی و تشنگی را در این ماه درک کنند و معرفت پیدا کنند فَيَسْتَدِلُّوا عَلَى فَقْرِ الْآخِرَةِ ما یک روزی را در پیش داریم که نمی‌شود از آن غافل بود، یکی از کارهای شیطان این است که می‌خواهد ما را از آخرت غافل کند، انسان مومن همواره به فکر آخرت است،در تمام اعمال و کارها و افعال و زندگی همه در مقام این است که ضربه‌ای به آخرت او وارد نشود، عالم آخرت روز سختی است، اینجا گرسنگی و تشنگی را بچشد، مشقات را درک کنند ببینند که عالم آخرت چطور گرسنگی و تشنگی است، چطور بلا و گرفتاری است، وَ لِيَكُونَ الصَّائِمُ خَاشِعاً ذَلِيلًا آدم صائم خشوع پیدا می‌کند، نفس خود را در مقابل خواست و فرمان الهی ذلیل می‌کند، انسان مومن در این ماه شهوات خود را زیر پا می‌گذارد، حتی آن اعمالی که مستحب بود در سایر ماه‌ها در این ماه آن‌ها را بجا می‌آورد، این‌ها مخالفت با نفس است، باید خود را در این ماه بسازد، تزکیه و تصفیه کند و آماده کند برای قیامت، نقل شده به این مضمون که لِيَكُونَ الصَّائِمُ خَاشِعاً ذَلِيلًا مُسْتَكِيناً در مقابل پروردگار، تسلیم فرمان الهی باشیم، ما بنده هستیم، آزاد نیستیم، بنده باید بندگی کند، آن کسی که از بندگی سرپیچی می‌کند بنده شیطان است، ما افتخار داریم که می‌گوییم عبد خداییم، عبد حق باید تسلیم فرمان حق باشد، هرچه به او گفتند علت نخواهد، چون مولا خواسته به آن عمل کند، اصلاً بندگی بعنی تعبد، چرا ندارد، چرا گفت روزه، چرا گفت نماز، چرا گفت چنین، چرا ندارد، چرا عبودیت و بندگی است، اگر بنده هستید باید بنده تسلیم خدا باشد، اگر به معنای واقعی عبد هستیم باید به تمام معنا تسلیم باشیم، این را قبول دارم آن را قبول ندارم، چرا و چرا ندارد، تمام این چراها به خاطر ضعف ایمان است، ضعف بندگی است، هنوز نفهمیدیم که بنده هستیم و باید بندگی کنیم، مُسْتَكِيناً مَأْجُوراً مُحْتَسِباً عَارِفاً تا اینکه ماجور باشد و عرفان پیدا کند، عبد باشد، عبد سه حرف دارد که هر کدام آن یک مقام عرفانی را مطرح می‌کند، عبودیت حق عالی‌ترین نعمت الهی است، اینکه خدا ما را عبد خود قرارداد عالی‌ترین نعمت الهی است، اینکه ما در مسیر بندگی او قدم برداریم، صَابِراً عَلَى مَا أَصَابَهُ صبر کند بر آنچه که از گرسنگی و تشنگی و دوری از لذائذ مادی در این ماه دارد، عَلَى مَا أَصَابَهُ مِنَ الْجُوعِ‏ وَ الْعَطَشِ‏ فَيَسْتَوْجِبَ الثَّوَابَ تا مستوجب ثواب الهی باشد، مَعَ مَا فِيهِ مِنَ الْإِمْسَاكِ عَنِ الشَّهَوَاتِ صوم امساک و دوری از شهوات است، این‌ها همه حکمت‌های صوم است وَ لِيَكُونَ ذَلِكَ وَاعِظاً لَهُمْ فِي الْعَاجِلِ این صوم خود واعظ در انسان است، در همین عالم دنیا صوم انسان را موعظه می‌کند، یعنی اگر آخرت می‌خواهید، اگر قرب به خدا می‌خواهید، اگر طالب بندگی خدا هستید، اگر می‌خواهید در عالم آخرت در جوار رحمت حق باشید باید اینجا تسلیم و عبد باشید، وَ لِيَكُونَ ذَلِكَ وَاعِظاً لَهُمْ فِي الْعَاجِلِ وَ رَائِضاً لَهُمْ عَلَى أَدَاءِ مَا كَلَّفَهُمْ در همین دنیا انسان رام شود در برابر تکالیف الهی، شتر رام است، یک حیوانی که رام است هرچه بار بر او می‌گذارید قبول می‌کند، جفتک نمی‌اندازد، بعضی از اول با خدا جفتک انداخته‌اند، طغیان کردند، نمی‌دانند که خدا چه لطفی به آن‌ها دارد لذا وَ رَائِضاً لَهُمْ عَلَى أَدَاءِ مَا كَلَّفَهُمْ در مقابل آن‌ها آماده و رام شوند، خود را عادت دهند به تزکیه نفس و دوری کنند از هواهای نفسانی، اگر تمام این دنیا را برای او لذت کنند حاضر نیست برای یک فرمان الهی تخلف کند، اگر همه این دنیا را مقام کنند و به او بدهند حاضر نیست که از فرمان الهی تخلف کند، آن وقت چطور انسان می‌تواند مجانی تخلف کند، با فقر و بدبختی تخلف کند، عبد صالح اگر این کوه را طلا کنند و به او بدهند و بگویند گناه کن این کار را نمی‌کند، مگر اینکه از دست او دربرود، عمداً گناه نمی‌کند، بالاخره انسان گاهی مواقع لیز می‌خورد و زمین می‌خورد، این‌ها را خدا می‌بخشد، اینجا وَ رَائِضاً لَهُمْ عَلَى أَدَاءِ مَا كَلَّفَهُمْ وَ دَلِيلًا لَهُمْ فِي الْآجِلِ وَ لِيَعْرِفُوا شِدَّةَ مَبْلَغِ ذَلِكَ عَلَى أَهْلِ الْفَقْرِ وَ الْمَسْكَنَةِ فِي الدُّنْيَا یک مقدار سختی‌ها را تحمل کند، چه بسا کسانی باشند که نان ندارند، واقعاً گرفتار هستند، این روزه برای آن‌ها تمرین باشد و برای این‌ها معرفت باشد وَ لِيَعْرِفُوا شِدَّةَ مَبْلَغِ ذَلِكَ عَلَى أَهْلِ الْفَقْرِ وَ الْمَسْكَنَةِ اینکه آن افرادی که ندارند چه بر سر آن‌ها می‌آید، بعضی اصلاً در دنیا گرسنگی را احساس نکردند، همواره در حال خوردن هستند، هرجا هم می‌روند خوراک آن‌ها با آن‌ها است و هرچه هم بخواهند می‌خورند، برای لذائذ حدی ندارند، اینقدر در خوشی هستند که احساس ناخوشی نمی‌کنند، حکمت صوم این است که انسان بچشد مشکلات دیگران را در دنیا فَيُؤَدُّوا إِلَيْهِمْ مَا افْتَرَضَ اللَّهُ لَهُمْ فِي أَمْوَالِهِمْ حق مردم را بدهد، زکات مال را بدهد، انفاقات را داشته باشد، به داد مردم برسد، دردمندی که به داد مردم برسد نداریم، بعضی خیلی دارند اما به فکر دیگران نیستند، خدا این صوم را قرارداد برای اینکه ما آماده برای عالم آخرت شویم، برای اینکه در این دنیا خودسازی کنیم، باید در این دنیا تزکیه نفس کنیم، باید در اینجا عبادت و بندگی کنیم، یک جمله‌ای از امام سجاد(علیه السلام) است که فرمود كَانَ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ ع إِذَا كَانَ شَهْرُ رَمَضَانَ- لَمْ يَتَكَلَّمْ إِلَّا بِالدُّعَاءِ وَ التَّسْبِيحِ‏ وَ الِاسْتِغْفَارِ وَ التَّكْبِيرِ فَإِذَا أَفْطَرَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنْ شِئْتَ أَنْ تَفْعَلَ فَعَلْتَ.[6] وقتی ماه مبارک رمضان می‌شد امام سجاد(علیه السلام) تکلم نمی‌کرد و سخن نمی‌گفت إِلَّا بِالدُّعَاءِ وَ التَّسْبِيحِ‏ وَ الِاسْتِغْفَارِ وَ التَّكْبِيرِ این دعب امام سجاد بود، یک نماز اگر یک مقدار طول بکشد اعتراض می‌کنیم که چرا طول می‌کشد، تا نماز می‌خوانیم می‌رویم که به کار برسیم، در یکی از روزها گفته بودم که یکی از چیزهایی که عمر را کوتاه می‌کند این است که انسان بعد از نماز تعقیبات نخواند و سریع بلند شود، هرچه هست ارتباط با خدا است، این ماه ماه ارتباط با خدا است، این ماه ماه دعا و مناجات و خودسازی و تزکیه نفس است، ماه توبه است، انسان توبه کند، تا چه وقت انسان می‌خواهد گناه کند، این موها سفید شده و هنوز به فکر دنیا است، عمرها تمام شد، انسان از یک لحظه و یک ساعت بعد خود خبر ندارد، اما هنوز دنبال دنیا است، پس چه زمانی انسان به فکر آخرت باشد، دعیتم الی ضیافت الله، ماه مهمانی خدا است، خدا خوب مهمانی کرده، امام مجتبی برای مردم سفره‌های رنگین می‌انداخت اما خود ایشان استفاده نمی‌کرد، برای مومن هرچه سفره رنگین بیاندازید خوب است اما اصراف نکنید، یک لقمه را هم نباید اصراف کنید، اما ضیافت خدا می‌گوید نخور، بر خلاف ضیافت انسانی، می‌گوید هوای نفس نداشته باش، دعا بخوان، خدا اینطور پذیرایی می‌کند چون می‌داند که آنجا چه چیزی برای ما مفید است، ما نمی‌دانیم، خدا می‌داند که اگر آنچه را که امام سجاد و ائمه می‌دانستند، شاگردان آن‌ها می‌دانستند ما می‌دانستیم زندگی ما غیر از این بود، عاشق عبادتو بندگی بودیم، اصلاً خور و خوارک و خانه و زندگی همه مقدمه زندگی می‌شد، اصل عبادت و بندگی است، بقیه امور حذف است، خوشابحال آن‌هایی که در این ماه موفق به توبه می‌شوند، اگر در خود نقصی می‌بینند، گناهو خلافی می‌بینند آن‌ها را جبران کنند، با خدا عهد کنند که نماز آن‌ها نماز باشد، به عبادت‌ها برسند، به وظایف دینی خود برسند، به علم و معارف دینی برسند، به تزکیه نفس برسند، خود را برای قیامت و مرگ آماده کنند که ندای الهی بیاید که يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ- ارْجِعِي‏ إِلى‏ رَبِّكِ‏ راضِيَةً مَرْضِيَّة.[7] خدا إن‌شاء الله در زمان مرگ به این کلمات نورانی باز بفرماید، و به ما چنین نویدی بدهند که خدا تو را قبول کرده، نماز قبول، عبادت قبول است بیا در جوار ما، آماده‌اند خادمین بهشت برای توی مومن و روزه‌دار.

 


[1]. سوره ابراهیم، آیه 37

[2]. تهذيب الأحكام (تحقيق خرسان)، ج‏3، ص112، دعاء أول يوم من شهر رمضان

[3]. سوره همزه، آیه 1

[4]. وسائل الشيعة، ج‏10، ص307، باب18، باب تأكد استحباب الاجتهاد في العبادة سيما الدعاء و الاستغفار و العتق و الصدقة في شهر رمضان و خصوصا ليلة القدر و آخر ليلة من الشهر

[5]. وسائل الشيعة، ج‏10، ص9، باب1، باب وجوبه و ثبوت الكفر و الارتداد باستحلال تركه

[6]. وسائل الشيعة، ج‏10، ص309، باب18، باب تأكد استحباب الاجتهاد في العبادة سيما الدعاء و الاستغفار و العتق و الصدقة في شهر رمضان و خصوصا ليلة القدر و آخر ليلة من الشهر

[7]. سوره فجر، آیه 27 و 28